Maymun çiçeği belirtileri neler? Maymun çiçeği hastalığı nasıl bulaşır?

Son haftalarda onlarca ülkede ortaya çıkan maymun çiçeği hastalığı tehlikesini devam ettiriyor. Maymun çiçeği belirtileri ortasında ateş, halsizlik, yaygın kas ağrısı, deri döküntüleri ve büyümüş lenf bezleri yer alıyor. Maymun çiçeği beşerden beşere bulaşma büyük teneffüs salgısı damlacıklarıyla olurken, hayvandan insanlara ısırık, tırmalama, hayvanın kan ve beden sıvılarıyla oluyor.

Genelde Afrika’da görülen lakin son devirde ABD, Kanada, Avustralya ile birlikte Avrupa ülkelerine yayılarak telaş yaratan maymun çiçeği virüsü 30 ülkede tespit edildi. Bu ülkeler ortasında Türkiye yer almıyor. Hastalık her ne kadar genelde hafif semptomlarla geçse de kimi durumlarda ölümcül olabilmesi vatandaşlarda panik yaratabiliyor.

MAYMUN ÇİÇEĞİ BELİRTİLERİ NEDİR?

Hastalık, klinik olarak, ateş, halsizlik, yaygın kas ağrısı, deri döküntüleri ve büyümüş lenf bezleri ile kendini gösteriyor. 1980 yılında, aşı ile dünya çapında ortadan kaldırılan çiçek hastalığı virüsüyle tıpkı aileden gelen bir DNA virüsüdür. Maymun çiçeği ile suçiçeği virüsünün döküntüleri birbirine emsal fakat bedendeki yerleşimleri, hastalığın seyri birbirinden farklıdır. Çiçek virüsü aşı sayesinde yıllardır görülmüyor. Maymun çiçeği virüsünde lenf bezlerinin şişmesi bu hastalığı başkalarından ayırıyor. Kuluçka devri, yani bulaştıktan sonra belirtilerin görülmeye başlama mühleti 7-14 gündür. Döküntü ise ateşin başlamasından 1-3 gün sonra başlıyor. Döküntüler gövdeden çok yüzde, kollarda ve bacaklarda görülür. Lezyonlar, düz bir kızarıklık formunda başlayıp (makül), deriden kabarık hale gelir (papül); akabinde içleri berrak sıvı ile dolarak “vezikül” görünümü alırlar. Veziküllerin içindeki berrak sıvı sarımsı renkte bir sıvıya döner ve “püstüller” oluşur. Püstüller, kabuk bağlar ve kabukların düşmesiyle lezyonlar ortadan kalkar. Bu süreç, çoklukla 2-4 hafta sürer ve zaten güzelleşir.

Maymun çiçeği virüsünün vücudun farklı bölgelerinde oluşan birtakım semptomları bulunmaktadır. Birinci tespit edilen semptomlar ortasında yüksek ateş, baş ağrısı, sırt ağrısı, kas ağrısı ve şişlik öne çıkıyor.

Ateş arttıkça bedende bir kızarıklık ve kaşıntı oluşmaya başlıyor. Bu genelde yüzde başlıyor ve daha sonra bedenin öteki noktalarına ulaşıyor. Genelde avuç içinde ve ayakların tabanlarında yaygın bir biçimde ortaya çıkıyor. Kaşıntı çok derecede rahatsız edici ya da acı verici olabiliyor. Öte yandan bu kaşıntı süreci geçtikten sonra ayak tabanları ve avuç içindeki yaralar kabuk bağlıyor ve geçiyor.

MAYMUN ÇİÇEĞİ TÜRKİYE’DE GÖRÜLDÜ MÜ?

Maymun çiçeği virüsü şu ana kadar resmi olarak dokuz Avrupa ülkesinin yanı sıra ABD, Kanada ve Avustralya’da görüldü. Olağanda Orta ve Batı Afrika’nın ücra köşelerinde rastlanan bu hastalığın görüldüğü Avrupa ülkeleri, Birleşik Krallık, İspanya, Portekiz, Almanya, Belçika, Fransa, Hollanda, İtalya ve İsveç oldu.

MAYMUN ÇİÇEĞİ NEDİR?

Maymun çiçeği hastalığı ile birebir virüs ailesinden gelen az bir hastalıktır. CDC’ye nazaran virüs birinci olarak 1958’de araştırma maymunlarının kolonilerinde keşfedildi.

Virüsün beşerdeki birinci olayı 1970 yılında Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde tespit edildi. CDC, bugün birçok maymun çiçeği enfeksiyonlarının hala orada meydana geldiğini, fakat hastalığın başka birtakım orta ve batı Afrika ülkelerinde de bildirildiğini söyledi.

MAYMUN ÇİÇEĞİ VİRÜSÜ NASIL BULAŞIR?

Enfekte hayvandan insanlara ısırık, tırmalama, hayvanın kan ve beden sıvılarıyla yahut etiyle temas, lezyonlara direkt temas yahut tüm bunlarla kirlenmiş cansız gereçten temasla bulaşır. Beşerden beşere bulaşma ise büyük teneffüs salgısı damlacıklarıyla olur. Büyük damlacıklar uzak aralıklara gidemediğinden beşerden beşere bulaşma için uzun müddetli ve yakın temas gerekir. Bu da Covid-19’a benzeri büyük salgınlar yapmasını engelleyebilecek bir özelliktir. Bulaşma yakın temas ve damlacıklarla olduğundan kesin olmamakla birlikte cinsel yolla bulaşın da olduğu düşünülmektedir. Son görülen olayların bir kısmının bu yolla bulaştığı bildirilmiştir.

Afrika dışında son 50 yılda yaşanan en büyük salgın olan hastalığın nasıl bulaştığını da DSÖ yetkilileri açıkladı. Dünya Sıhhat Örgütü’nün yayılan hastalıklar ünitesinden sorumlu yöneticisi Maria Van Kerkhove, “Bulaşma sahiden deriden deriye temas ile bulaşıyor. Şu ana kadar hastalık bulaşanlar bu durumu hafif atlatıyor” dedi.

NE KADAR ÖLÜMCÜL?

Bilim insanlarının geçmişte yaptıkları açıklamalara nazaran maymun çiçeği virüsü, çiçek hastalığına benziyor ve genelde hafif geçiyor. Hastalık birkaç hafta içerisinde kendi kendine büsbütün geçebilirken buna karşılık birtakım durumlarda çok ağır geçebiliyor. Batı Afrika’da bu hastalığın vefata sebebiyet verdiğine dair kayıtlar mevcut.

MAYMUN ÇİÇEĞİ TEDAVİSİ NEDİR?

Rastgele bir salgının önüne geçmek için, aşı yapılması değerli bir adım. Çiçek hastalığına karşı geliştirilen aşıların maymun çiçeğine karşı yüzde 85 müdafaa sağladığı da biliniyor.

Öte yandan antiviral ilaçların da tesirinin olduğu aktarıldı.

SALGINA YOL AÇAR MI?

Maymun çiçeği virüsünün belirti göstermesi bir avantaj. Belirtiler ortaya çıktığında hastalar izole edileceğinden Covid-19 üzere büyük salgınlar yapamayacağı öngörülüyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.